การระบุชนิดของเห็ดราขนาดใหญ่ด้วยวิธีทางอณูชีววิทยาในพื้นที่สวนยางพารา ตำบลวังตะเคียน อำเภอเขาสมิง จังหวัดตราด

Molecular Identification of Macrofungi in para rubber plantation, Wang Takien, Khao Saming, Trat Provine

เสาวภา สุราวุธ, ชุตาภา คุณสุข และ ณมนรัก คำฉัตร

คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

งานวิจัย

2567

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจเห็ดราขนาดใหญ่ในพื้นที่สวนยางพารา ตำบลวังตะเคียน อำเภอเขาสมิง จังหวัดตราด และทำการระบุชนิดด้วยวิธีทางอณูชีววิทยา รวมทั้งศึกษาบทบาทที่มีต่อระบบนิเวศและคุณสมบัติในการรับประทาน โดยทำการสำรวจในเดือนมิถุนายน 2567 พบตัวอย่างเห็ดราขนาดใหญ่ จำนวน 34 ตัวอย่าง เมื่อทำการศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาเบื้องต้นและคัดเลือกเห็ดราขนาดใหญ่ที่มีลักษณะทางสัณฐานวิทยาที่แตกต่างกัน จำนวน 28 ตัวอย่าง พบว่าสามารถจัดจำแนกเห็ดราขนาดใหญ่ได้เป็น 7 กลุ่ม โดยกลุ่มเห็ดครีบ (Gilled fungi) พบมากที่สุด (39.29%) จากนั้นนำตัวอย่างเห็ดรามาทำการระบุชนิดด้วยวิธีทางอณูชีววิทยา โดยใช้เทคนิค Polymerase chain reaction (PCR) ร่วมกับการวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ตำแหน่ง Internal transcribed spacer (ITS) พบว่าสามารถจัดจำแนกอยู่ใน 2 ไฟลัม (Phylum), 4 ชั้น (Class), 10 อันดับ (Order), 17 วงศ์ (Family) และ 22 สกุล (Genus) โดยเห็ดราส่วนใหญ่จัดอยู่ในไฟลัม Basidiomycota (85.71%) และวงศ์ Polyporaceae พบความหลากชนิดมากที่สุด (25%) ทั้งนี้มีเห็ดราขนาดใหญ่จำนวน 3 ตัวอย่าง (10.71%) ที่สามารถจัดจำแนกได้เพียงในระดับสกุล นอกจากนี้ยังพบว่าเห็ดราส่วนใหญ่มีบทบาทเป็นผู้ย่อยสลายหรือกลุ่มเห็ดกินซาก (Saprotroph) (89.28%) และพบเห็ดมีรายงานว่าสามารถรับประทานได้ จำนวน 7 ชนิด (25%) คือ เห็ดหูหนู Auricularia cornea (WK19), เห็ดพายทอง Dacryopinax spathularia (WK18), เห็ดเยื่อไผ่ Phallus lutescens (WK20), เห็ดจวักงู Sanguinoderma rugosum (WK4), เห็ดแครง Schizophyllum commune (WK15), เห็ดปลวก Termitomyces cylindricus (WK12) และเห็ดจมูกหมู Trichaleurina javanica (WK24) โดยพบเห็ดพิษ จำนวน 1 ชนิด (3.57%) คือ Scleroderma xanthochroum (WK17) ซึ่งตัวอย่างเห็ดราส่วนใหญ่ (71.43%) ไม่มีข้อมูลของการรับประทาน

This research aimed to survey macrofungi in para rubber plantations, Wang Takian Subdistrict, Khao Saming District, Trat Province, identify them using molecular biology approach, to investigate their role in the ecosystem and their edibility. Thirty-four macrofungi samples were collected in June 2024. Among these samples, 28 samples with different morphological characteristics of their fruiting bodies were selected and it was found that the macrofungi could be classified into 7 groups, with the gilled fungi group being the most abundant (39.29%). Subsequently, they were identified by molecular techniques. Polymerase chain reaction (PCR) was used to amplify the Internal transcribed spacer (ITS) and nucleotide sequence analysis was performed. It was found that they could be classified into 2 phyla, 4 classes, 10 orders, 17 families, and 22 genera. Most of the macrofungi were classified in phylum Basidiomycota (85.71%) and Polyporaceae (25%). Three samples (10.71%) could be classified only at the genus level. In addition, most macrofungi played the role of decomposers or saprotrophs (89.28%). Seven species of macrofungi (25%) were reported to be edible, namely Auricularia cornea (WK19), Dacryopinax spathularia (WK18), Phallus lutescens (WK20), Sanguinoderma rugosum (WK4), Schizophyllum commune (WK15), Termitomyces cylindricus (WK12) and Trichaleurina javanica (WK24). Only one poisonous macrofungi (3.57%), Scleroderma xanthochroum (WK17) have been reported. Most of the macrofungi in this study (71.43%) did not have any information on their edibility.

เห็ดราขนาดใหญ่, การระบุชนิด, ไอทีเอส, สวนยางพารา, ตราด

Macrofungi, Identification, ITS, Para rubber plantation, Trat

แก้ไขล่าสุด 2025-07-18 14:14:44